چه مناطقی از لاهیجان آینده ساز هستند؟

توضیحات

 بررسی مناطق آینده‌ساز لاهیجان

لاهیجان، معروف به "عروس گیلان"، با چشم‌اندازهای طبیعی بی‌نظیر، جنگل‌های انبوه، مزارع چای و بافت تاریخی ارزشمند، همواره یکی از مقاصد مهم گردشگری ایران بوده است . با این حال، نگاه به آینده این شهر فراتر از موقعیت کنونی آن است. آینده‌سازی در لاهیجان به معنای بهره‌گیری از پتانسیل‌های نهفته در بخش‌های مختلف برای ایجاد توسعه‌ای پایدار، هوشمند و مقاوم در برابر چالش‌های زیست‌محیطی است. این مقاله با تکیه بر پژوهش‌های علمی معتبر، به شناسایی مناطقی از لاهیجان می‌پردازد که پتانسیل تبدیل شدن به پیشران‌های توسعه در آینده را دارند.

1. مناطق دارای پتانسیل انرژی زیست‌توده (Biomass)

یکی از مهم‌ترین زمینه‌های آینده‌سازی در لاهیجان، بهره‌گیری از انرژی تجدیدپذیر مبتنی بر زیست‌توده جنگلی است. با توجه به موقعیت جغرافیایی و پوشش گیاهی انبوه این منطقه، زباله‌های کشاورزی و جنگلی که در حال حاضر به عنوان پسماند تلقی می‌شوند، می‌توانند به منبعی ارزشمند برای تولید انرژی تبدیل شوند.

منطقه‌ای که از این نظر آینده‌ساز محسوب می‌شود، کل شهر لاهیجان و به ویژه حومه‌های آن با دسترسی به منابع جنگلی و زراعی است. تحقیقات نشان می‌دهد که با تدوین سیاست‌های کارآمد و تغییر رویکردهای دولتی، استفاده از این نوع انرژی می‌تواند رشد تصاعدی داشته باشد . مزیت اصلی این رویکرد، هزینه پایین استفاده از زیست‌توده و استقبال سریع مردم مناطق مرطوب و معتدل (مانند لاهیجان) به دلیل صرفه‌جویی در هزینه‌های سوخت فسیلی است. این مناطق نه تنها به خودکفایی انرژی می‌رسند، بلکه به حفظ منابع طبیعی و کاهش آلودگی هوا نیز کمک می‌کنند .

2. روستاهای بخش مرکزی: قطب‌های اکوتوریسم و اقتصاد خلاق

تحول دیجیتال و اقتصاد خلاق، نویدبخش آینده‌ای روشن برای روستاهای لاهیجان است. بر اساس پژوهش‌های انجام شده، هفت روستای بخش مرکزی لاهیجان شامل سوستان، آهندان، سرچشمه، سطل‌سر، لیالمان، شیخانبر (و ذکر مجدد آهندان به عنوان یک کانون اصلی) به عنوان مناطقی آینده‌ساز معرفی شده‌اند .

دلیل آینده‌سازی این مناطق، نقش فعال استارتاپ‌ها (شرکت‌های نوپا) در توسعه اکوتوریسم و انتقال فرهنگی است. این روستاها با تکیه بر جاذبه‌های بومی مانند استخرها، کوهستان، جنگل، چایکاری، معماری چوبی، غذاهای محلی و صنایع دستی، توانسته‌اند با ایجاد اقامتگاه‌های بوم‌گردی خلاقانه و سطح‌بندی شده، جریان اقتصادی پایداری را شکل دهند . آینده این مناطق در گرو حمایت مالی دولت و بازاریابی هدفمند است تا بتوانند این جریان فرهنگی-اقتصادی را تقویت کرده و الگویی برای سایر نقاط کشور شوند.

3. بافت تاریخی و فضاهای عمومی: احیای "شهر متخلخل"

یکی از نوآورانه‌ترین چشم‌اندازهای آینده لاهیجان، بازگشت به هویت تاریخی خود به عنوان "شهر متخلخل" (Porous City) است. پژوهش‌های دانشگاهی بر روی مدیریت آب‌های سطحی در لاهیجان نشان می‌دهد که این شهر قرن‌ها پیش، سیستم یکپارچه‌ای برای مدیریت آب باران داشته است .

منطقه‌ای که در این حوزه آینده‌ساز است، بافت تاریخی و فضاهای عمومی شهر می‌باشند. برنامه‌های آینده نگرانه بر این اصل استوار است که آب (باران) باید دوباره به طراحی فضاهای عمومی بازگردانده شود. این کار از طریق ساخت حوضچه‌های ذخیره، کانال‌های هدایت و سطوح نفوذپذیر انجام می‌گیرد . چنین رویکردی نه تنها مشکل سیلاب‌های فصلی را حل می‌کند، بلکه فضاهای بصری جذاب و از نظر زیست‌محیطی پایدار ایجاد می‌کند. این مناطق در آینده به زیرساختی برای مدیریت آب‌های سطحی تبدیل خواهند شد و در عین حال به عنوان مراکز تفریحی و فرهنگی عمل می‌کنند.

4. لاهیجان به عنوان مقصد سرمایه‌گذاری گردشگری بین‌المللی

در مقیاس کلان‌تر، کل شهر لاهیجان به عنوان یک منطقه آینده‌ساز در استان گیلان مطرح است. مقامات ارشد ایران اعلام کرده‌اند که پتانسیل گردشگری گیلان می‌تواند رقابتی با درآمدهای نفتی داشته باشد، به شرط آنکه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری در اولویت باشد .

لاهیجان به دلیل داشتن شخصیت‌های شاخصی مانند "شیخ زاهد گیلانی" (مراد شیخ صفی‌الدین اردبیلی) و "محمد میرزا کاشف‌السلطنه" (پدر صنعت چای ایران) و همچنین بناهای تاریخی منحصر به فرد، کاندیدای مناسبی برای ثبت جهانی است. مناطقی که بتوانند استانداردهای پذیرش گردشگر خارجی (مانند ایمنی و حمل و نقل بین‌المللی) را فراهم کنند، در آینده نزدیک به قطب‌های اقتصادی تبدیل خواهند شد. ایجاد موزه‌های مردم‌شناسی و احیای خانه‌های قاجاری (مانند آنچه در سیاهکل در حال انجام است) نمونه‌هایی از این حرکت رو به جلو است .

نتیجه‌گیری

آینده‌سازترین مناطق لاهیجان مناطقی هستند که بتوانند سه محور اساسی را دنبال کنند: پایداری زیست‌محیطی، اقتصاد خلاق و احیای هویت تاریخی-فرهنگی. این مناطق شامل:

1. روستاهای بخش مرکزی (سوستان، آهندان و ...) به دلیل توسعه استارتاپ‌های بوم‌گردی.

2. بافت تاریخی و فضاهای عمومی به دلیل تحول در سیستم مدیریت آب باران.

3. کل شهر لاهیجان به دلیل ظرفیت بالای جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی گردشگری.

4. منابع زیست‌توده در سطح شهر که پتانسیل تبدیل به انرژی سبز را دارند.

توسعه متوازن در این مناطق، لاهیجان را از یک شهر صرفاً گردشگری به یک مرکز نوآورانه در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت منابع آب تبدیل خواهد کرد.